Het dak is van buitenaf geïsoleerd Warmtemuren originele raam. Tussen deze ramen heb ik de zonwerings-screens geplaatst, die bij de aankoop aan de voorkant van het huis zaten. Nu zijn ze onzichtbaar, zakken vanzelf naar beneden bij felle zoninval en geven 's avonds nog extra isolatie." Weer eeuwen vooruit Drie jaar heeft Peppelenbosch aan het huis gewerkt. "Er was door de jaren heen zoveel gesloopt en vertimmerd, dat het nog een wonder is dat er nog zoveel moois te voorschijn kwam," vertelt hij. Vooral de fraai gewelfde plafonds met de originele ornamenten vallen op. "Het had niet veel gescheeld of de balken hadden het begeven. Sommige balken waren bijna volledig verrot en een enkele balk was al gebroken. Ik heb bewust niet voor staal gekozen, maar de balken eerst ondersteund met stempels. Daarna heb ik er stukken uitgezaagd en vervangen door een bekisting waarin ik een verbinding maakte van glasfiber staven met de gezonde stukken balk. Vervolgens vulde ik die bekisting weer op met epoxy. Het is een bijna onzichtbare restauratie van stukken in de oorspronkelijke balk, zodat die weer eeuwen vooruit kan. Tekst: Agnes van Brussel Foto linkerpagina: Ellen Hinderdael Commentaar monumentenadviseur Hendrik Haafkens: 'Goed voorbeeld van duurzame restauratie' Aandacht voor wat je gaat aanpakken en een goed vooronderzoek uitvoeren maakt altijd het verschil tussen een gemiddelde en een bovengemiddelde kwaliteit. Echte duurzaamheid ontstaat alleen bij werk van bovengemiddelde kwaliteit en dat heeft de heer Peppelenbosch bij de verduurzaming van zijn monument goed laten zien. Om te kunnen doorzien wat een pand nodig heeft is het nodig om je goed voor te bereiden en goed te laten adviseren. De gemeente zal hierin na de zomer een aantal reeds aangekondigde hulpmiddelen aanbieden. Een beeldwijzer voor energiezuinige monumenten en een website met een keuzehulp. Eigenaren van monumenten in Zutphen krijgen hierover nog bericht. De drie hoofdonderwerpen die de heer Peppelenbosch aan de orde stelt zijn bij isolatie en comfortverbetering belangrijk: Waar ga ik isoleren om een goed rendement van mijn investering te behalen zonder het monument aan te tasten? Welke materialen en welke methoden pas ik hierbij toe? Welk afgiftesysteem gebruik ik voor de centrale verwarming? De door Peppelenbosch aangeprezen natuurlijke materialen zijn eigenlijk herontdekkingen. In de hele bouwwereld is er een besef dat de kunststoffen voor mens en milieu schadelijke zijn. Moderne kunststoffen zijn niet alleen bij de productie maar ook tijdens de sloop een moeilijk te hergebruiken materiaal en niet afbreekbaar. De natuurlijke isolatiematerialen zijn in hoge mate duurzaam maar zijn vaak wat duurder omdat ze in Nederland nog niet zo veel worden toegepast. De toepassing van natuurlijke materialen past niet alleen goed bij Zutphen als antroposofische stad maar ook bij Zutphen monumentenstad. De monumenten zijn opgebouwd uit een mix van organische en anorganische materialen zoals hout en steen. Deze materialen kunnen voor het algemeen slecht 'samenwerken' met kunststoffen. Hoe minder kunststoffen worden gebruikt in monumenten hoe beter. Tijdens de restauratie hebben wij als monumentenadviseurs kunnen zien welke schade is aangericht met verkeerd toegepaste methodes in het verleden. Maar we zagen ook wat er behaald kan worden met goed voorbereide en goed uitgevoerde methoden. In het overleg over dit pand is onze visie op het toepassen van dakisolatie bovenop het dakbeschot bijgesteld. In soortgelijke situaties zal de gemeente voortaan dit type dakisolatie stimuleren. 27

Periodiekenviewer van Erfgoedcentrum Zutphen

Zutphense Pracht | 2012 | | pagina 27